X
تبلیغات
دانستنی ها - دستگاه دفع ادرار

دستگاه دفع ادرار

 

دستگاهي است که مواد زائد که براي بدن زيان بخش است و از متابوليسم و سوخت و ساز مواد حاصل مي شود را بصورت ادرار از بدن بوسيله کليه ها دفع مي کند . دستگاه ادرار شامل ۲ کليه دو ميزناي يک مثانه و مجراي خروجي ادرار است

 

کليه ها

 

کليه عضوي است بشکل لوبيا که در طرفين ستون فقرات زير ديافراگم و در ناحيه کمر قرار رگفته است . رنگ آن قهوه اي مايل به قرمز است . کليه راست کمي پائين تر از کليه چپ است . وزن آن برابر ۱۵۰ گرم است . عروق و اعصاب کليه از راه ناف آن وارد کليه مي شوند . کليه از نظر ساختمان بافتي شامل منطقه قشري و منطقه مرکزي است . منطقه قشري شامل ساختمانهاي دانه اي بنام دانه هاي مالپيگي است که در داخل آن عروق فراواني وجود دارد و تبادل مواد در همين ساختمان کوچک انجام مي شود و قسمت مرکزي شامل لوله هايي بنام لوله هاي ادراري که ادرار را هدايت مي کنند که بداخل محفظه اي بنام لگنچه بريزند

از هر كليه ، يك لوله هم به نام ميزناي خارج مي شود. دو ميزناي به كيسه اي به نام مثانه مي روند تا ادارا ساخته شده در كليه ها را در آن جمع كنند. وقتي مثانه از ادرار پي مي شود احساس دفع ادرار را ايجاد مي شود

 

طحال

عضوي کوچک است که در طرف چپ شکم و پشت معده قرار گرفته است . عملش در برخي موارد دفاع از بدن در مقابل ميکروب هاست . در دوره اي از عمر توليد گلبولها را بر عهده دارد و همواره گلبولهاي پير و فرسوده در آن از بين مي روند . وزن آن حدود ۲۰۰ گرم است . طحال مي تواند بزرگ شود و گاه تا ۲۰ برابر حجم خود مي رسد ( مثلا ًُ در برخي بيماريهاي عفوني ) از نظر بافت شناسي ساختمان طحال از پولپ سفيد و قرمز ساخته شده است . در پولپ سفيد لنفوسيت ها و در پولپ قرمز مويرگهاي خوني قرار دارند 

نفرون

در هر كليه ،‌در حدود يك ميليون واحد تصفيه به نام نفرون (لوله ادراري) وجود دارد. هر نفرون لوله ي بسيار باريكي است كه به چشم ديده نمي شود. و اطراف آن را مويرگ ها پوشانده اند. ديواره ي هر نفرون فقط يك لايه سلول دارد و بسيار نازك است. مواد زايد از مويرگ وارد نفرون (لوله ادراري) مي شوند. به اين ترتيب مواد زايد خوني كه از طريق سرخرگ ها وارد كليه شده است. از خون خارج مي شود. فرق خون سياهرگي و سرخرگي كليه چيست؟

 

تعادل آب در بدن خون بايدمواد غذايي و اكسيژن لازم را به سلول هاي بدن برساند و مواد زايد آن ها را پس بگيرد. در اين صورت تركيب خوني بايد بطور دائم و مفيد باشد و مواد محلول در پلاسما كم و زياد شوند. البته تغييرات جزيي تركيبات خون اشكالي بوجود نمي آورد ولي اين تغيير تركيب نبايد از حد معيني بيشتر باشد. مقدار ماده ي لازمي مانند آب هم نبايد زيادتر از حد شود.

اطراف بيشتر سلولهاي زنده ي بدن ما را آب فرا گرفته است. جانوراني كه در داخل آب زندگي مي كنند،‌از لحاظ جذب و دفع آن مشكلي ندارند. اما جانوران ساكن خشكي و خود ما اغلب با مشكل كم آبي بدن رو به رو مي شويم كه بايد آن را حل كنيم. كليه اندامي است كه مقدار آب بدن را تنظيم مي كند.

بدن شما در يك شبانه روز، از راه هايي آب خود را از دست مي دهد و از راههايي دگير آب مورد نياز خود را دريافت مي كند. تصوير زير ،‌راه هاي جذب و دفع آب بدن را نشان مي دهد. 

 

  تنظيم محيط داخلي بدن :

 

اگر آب بدن اضافي باشد، توسط كليدها دفع مي شود ادرار در كليه ها ساخته مي شود. درادرار اوره و مواد معدني اضافي بدن هم وجود دارد. بعضي از مواد دفعي مانند اوره سمي هستند و اگر درخون بمانند شخص را مسموم مي كنند. اين ماده در آب حل مي شود تا رقيق شود و دفع آن به بدن آسيب نرساند. شاخه هايي از اصلي ترين سرخرگ بدن،‌يعني آئورت به كليد وارد مي شود. خون در اين اندام ها گردش منظم دارد. در اين ميان كليه ها مواد دفعي و اضافي خون را از آن مي گيرند و به صورت ادرار دفع مي كنند. حتماً توجه كرده ايد كه مقدار دفع ادرار، به مقدار آشاميدني هايي كه مصرف مي كنيد بستگي دارد. مقدار آب خون، هرگز نبايد از حد معيني كمتر يا بيشتر شود. كليه ها اين حد را تنظيم مي كنند. اگر مقدار آبي كه مي خوريد مناسب باشد. ادرار شفاف و تقريباً بي رنگ خواهد بود. در اطراف نفرن ها مواد زايد خون از آب گرفته تا نمك ها و به ويژه اوره) به داخل نفرون نفوذ مي كنند و اندك اندك از كليه برون مي روند. به اين مايع خارج شده از نفرون ها ادرار گفته مي شود. كليه اندام تنظيم كننده ي تركيب خون است. 

 

+ نوشته شده توسط محمد صادق پورافتخاری در و ساعت 11:13 |